Om het water in de sloten, beken en polders zoveel mogelijk vast te houden hebben wij (samen met Waterschap de Dommel) het Roterend Kunststof Duikerschot ontwikkeld. Het Roterend Duikerschot, ook wel RDK genoemd, is een schot welke in een duiker geplaatst wordt met de kraag aan de bovenstroomse kant. Het duikerschot is draaibaar waardoor dit schot instelbaar is. Daarnaast is het RDK eenvoudig te plaatsen doordat deze lichtgewicht is, niet onderhevig aan slijtage en milieuvriendelijk.
Door het plaatsen van het duikerschot kan er in beken en sloten water vastgehouden worden maar ook gestuurd afgevoerd worden. Dit zorgt voor een stijging in het grondwaterpeil waardoor er minder water nodig is voor beregening.
Inmiddels hebben wij na het optimaliseren van het prototype een duikerschot geproduceerd voor een duiker van Ø500 mm en Ø1250 mm met verschillende schothoogtes.
Het idee is hoofdzakelijk ontstaan door de steeds grilligere en wisselende weersomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering. Waterbeheerders hebben weinig invloed op het klimaat maar hebben wel een grote verantwoordelijkheid om op deze klimaatveranderingen te anticiperen. Hierdoor hebben de waterschappen twee belangrijke doelen; water vasthouden waar nodig en water afvoeren wanneer het te nat is. Dit zowel in landelijk als in stedelijk gebied.
De grote uitdaging zit hem met name in het water in beken en sloten op een eenvoudige manier vast te kunnen houden. Op deze manier kan er een leefbaar milieu gecreëerd worden of juist in stand gehouden worden. Uiteraard zijn er inmiddels al diverse middelen bedacht en ook toegepast met als doel het water vast te houden. Veelal zijn deze oplossingen erg arbeidsintensief, kostbaar en dient vaak doormiddel van graafmachines en mankracht geplaatst te worden. Het duikerschot is daarentegen een relatief lichte kunststof (HDPE) oplossing welke je eenvoudig alleen kunt plaatsen zonder graafmachines.
De kunststof constructie van het duikerschot heeft als voordeel dat deze eenmalig, eenvoudig en snel gemonteerd kan worden met daarin het draaibare schot. Alle duiker- en schotuitvoeringen van de duikerschotten kunnen in overleg geproduceerd worden. Daarnaast kunnen er ook andere af- of doorvoervormen worden geproduceerd of aan het schot gelast worden zoals een V-vorm in het schot, goot aan het schot, een buis (diverse diameters mogelijk) of plaat aan het schot. Momenteel wordt er een prototypen ontwikkeld voor een RDK met twee schotten welke voor elkaar door draaien en daardoor kan fungeren als knijpstuw.
De voordelen van het Roterend Kunststof Duikerschot
Het ontwerp van het duikerschot zorgt ervoor dat deze niet of nauwelijks beschadigd wordt tijdens maai en/of onderhoudswerkzaamheden omdat de duikerschot in de duikerkraag gemonteerd wordt.
Het schot is niet diefstal gevoelig omdat deze niet verwijderd kan worden tenzij het gehele duikerschot verwijderd wordt, daarnaast is het kunststof materiaal waaruit het duikerschot geproduceerd wordt niet interessant om weg te halen.
Afhankelijk van de diameter van het duikerschot is deze te monteren door één persoon. Het kunststof ontwerp is relatief licht van gewicht, uiteraard afhankelijk van de uitvoering en afmeting.
Het duikerschot kan geproduceerd worden in diverse afmetingen voor ronde, rechthoekige, vierkante en muilduikers echter blijft de doorvoer met schot rond. Afhankelijk van de diameter van de duiker kan de sterkte van het materiaal aangepast worden.
Het schot kan in elk gewenste positie vastgezet worden doormiddel van een kunststof hamer of mesthaak in de sponning te kloppen.
Het duikerschot is interessant voor groot terrein beherende instanties zoals Staatsbosbeheer, Provinciale Landschappen, Stichting Natuur Monumenten, Agrariërs, gemeente maar ook voor particulieren. Elk kan doormiddel van het plaatsen van een RKD in hun perceelsloten het water conserveren. Percelen welke zij nu beregenen of waar drainage geplaatst is het mogelijk om het afstromend water te vast te houden in hun perceelsloten.
Het duikerschot kan ook energiebesparend ingezet worden door deze te plaatsen in polder-duikers om zonder een gemaal een streefpeil te behouden. Momenteel worden in een polder meerdere gemalen ingezet om een streefpeil te behouden. Gedeeltelijk kan dit streefpeil overgenomen worden door de schotten, alleen het overtollige water welke overstort wordt weggepompt. Wellicht is het zelfs mogelijk een gedeelte van het water terug te pompen de polder in zodat het circuleert.
Een betonnen LOP-bak zou vervangen kunnen worden door een kunststof bak welke doormiddel van een opgelaste ring bovenstroom in de duikerkraag geklopt wordt. Op de bovenstroomse kant van de kunststof bak wordt een RKD gelast. Het is ook mogelijk om het duikerschot hoger op de bak te lassen om zo meer water te conserveren (sifon constructie).
Het roterende duikerschot wordt volledig geproduceerd uit kunststof (Thermoplast) en is daardoor 100% recyclebaar. In het geval van een calamiteit is het RDK doormiddel van een stok uit de sponning te stoten of met een handzaag door te zagen.
Uiteraard kan er naar wens geproduceerd worden echter moet er goed gekeken worden naar wat de mogelijkheden zijn in het gebied. Het gebeid is dan ook bepalend voor de uitvoering. Standaard wordt ervan uit gegaan dat minimaal de helft van het duikerdoorstroomprofiel wordt gesloten. Doormiddel van een groter schot wordt de kerende werking ook groter
Een Klein nadeel
Het duikerschot is (nog) niet passeerbaar is voor vis, dit is ook niet de bedoeling in het toepassingsgebied van het roterend duikerschot (een stuw met balken is dat ook niet). De vis kan zich wel over het schot naar de benedenstroom laten glijden echter kan deze niet terug naar boven. Momenteel wordt er gewerkt aan een prototype waarbij de passeerbaarheid voor vis wel mogelijk wordt. Echter moet er ook geen situatie ontstaan waarbij drijfvuil zorgt voor opstoppingen doordat deze bijvoorbeeld aan de constructie blijft hangen.
Toepassing en locaties in pilot
Waterschap de Dommel is het project gestart in hun eigen beheergebied, de Boven Dommel, het afstroomgebied van de Keersop in Bergeijk / Westerhoven. In deze pilot zijn 20 duikers voorzien van een roterend duikerschot van Ø500 mm en 1 RKD met een diameter van Ø1250 mm.
Logischerwijs zal het waterschap in een hellend gebied bovenin beginnen met hogere schotten welke vervolgens geleidelijk aan lager worden, met een zelf te kiezen hoogte, om zo naar beneden toe te werken.
Bovenaan in het gebied zal dan ook begonnen worden met een schot van Ø400 mm in een duiker met een diameter van Ø500 mm. Hierbij zal een maanvormige opening blijven van 100 mm. Het volgende schot zal vervolgens Ø350 mm worden tot Ø250 mm in de lagere delen van het gebied.
Tijdens deze pilot worden diverse gegevens vastgelegd zoals oa. de coördinaten van het geplaatste duikerschot, hoogte van het schot, foto’s van de locatie om de effecten te monitoren. De bekende hoogtes (BOD) worden uit het GIS-systeem van het waterschap opgehaald. Uiteraard zijn voor een goede sturing ingemeten vaste punten (VP) het meest nauwkeurig. Zet bijvoorbeeld een RVS bout op de kopse kant van een duiker en meet vanaf dit punt terug naar de waterstand (mNAP). Regelmatig worden de waterstanden gecontroleerd, deze metingen worden ook gedocumenteerd zoals ook de eventuele vervuiling waarmee het schot in aanraking komt. Denk hierbij aan blad, maaisel en zand. Het instelbaar duikerschot is tot in tegenstelling van een stuw met planken op een centimeter nauwkeurig in te stellen.
De resultaten van deze pilot zijn sinds het voorjaar van 2022 bekend en door Waterschap de Dommel gedeeld met andere waterschappen doormiddel van een presentatie.
1e plaats Waterinnovatiefestival 2021 !
Ontzettend trots zijn wij op de 1e plaats van de prijsuitreiking (in de categorie: aanpassen aan weersextremen) voor het Roterend Kunststof Duikerschot van CKB Kunststof Installatiebouw B.V., in samenwerking met Waterschap de Dommel, in de editie van het Waterinnovatiefestival 2021.
Deze innovatie draagt bij aan het versneld klimaatadaptief en klimaatrobuust maken van Nederland. Daarnaast is deze innovatie nog niet eerder op grote schaal toegepast, is breed toepasbaar binnen de waterschappen en lost concreet een probleem op. Het roterende duikerschot is kosten besparend ten opzichte van de huidige oplossingen en heeft een groen karakter waarmee het bijdraagt aan een duurzamer Nederland. Daarnaast is deze oplossing ook milieuvriendelijk en volledig recyclebaar.
Roterend Kunststof Duikerschot bestellen?
Dan is het belangrijk dat u de juiste maten aan ons doorgeeft, volgens onderstaande stappen meet u zelf de juiste afmeting voor uw duikerschot. Hierbij merken wij op dat alle duikers kunnen verschillen van binnendiameter ook al komen deze van de zelfde leverancier!
Zie onderstaande afbeelding voor de meetinstructie van het duikerschot.
De gele pijl verwijst naar de diameter van de kraag (Ø in mm).
Rode pijl verwijst naar de binnendiameter van de duiker (Ø in mm) van belang is dat deze op alle 4 de aangegeven plaatsen gemeten wordt.
Groene pijl verwijst naar de dikte van de betonnen buis, deze bepaald de hoogte van de kraag voor uw RKD.
De hoogte van het roterende schot kunt u naar eigen inzicht bepalen. De ervaring leert dat het schot minimaal de helft of hoger dan de diameter van de duiker dient te zijn voor een optimaal resultaat.
In onderstaand filmpje ziet u hoe eenvoudig het duikerschot te plaatsen is.
Voor meer informatie of vragen over de Roterende Kunststof Duikerschotten kunt u ons geheel vrijbijvend een e-mail sturen. Onze medewerkers staan u graag te woord.
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Bekijk hier de video "aanpassen aan weersextremen" en zie hoe eenvoudig het duikerschot door u zelf te installeren is.
